Property Rights : కూతురి సంతకం లేకుండా భూమిని అమ్మితే ఏం జరుగుతుంది ? సుప్రీంకోర్టు తీర్పు చూడండి !
మీ స్వగ్రామంలో కూతురి సంతకం ( Daughter’s signature ) లేదా సమ్మతి లేకుండా భూమిని అమ్మితే, చట్టం ఏం చెబుతుంది ? ఆ అమ్మకం చెల్లుబాటు అవుతుందా లేదా చెల్లదా? మీకు అవసరమైన పూర్తి సమాచారం ఇక్కడ ఉంది.
1. అది ఎలాంటి ఆస్తి అయిన చాలా ముఖ్యం !
ముందుగా, మీరు ఒక విషయాన్ని స్పష్టం చేసుకోవాలి. అమ్మిన ఆస్తి ఏ రకమైనది?
- పిత్రార్జిత ఆస్తి: అంటే, ముత్తాత, తాత లేదా తండ్రి నుండి వారసత్వంగా వచ్చిన ఆస్తి.
- స్వార్జిత ఆస్తి: తండ్రి తన సొంత శ్రమతో సంపాదించిన ఆస్తి.
2. ఆ ఆస్తి ‘పిత్రార్జిత ఆస్తి’ ( ancestral property ) అయితే?
ఇక్కడ సుప్రీంకోర్టు కుమార్తెలకు గొప్ప అధికారాన్ని ఇచ్చింది. హిందూ వారసత్వ చట్టం 2005 సవరణ మరియు Vineeta Sharma vs. Rakesh Sharma కేసులో ఇచ్చిన తీర్పు ప్రకారం:
కుమార్తెలు పుట్టుకతోనే ఆస్తిలో సహ-వారసులు.
తండ్రి బ్రతికి ఉన్నా లేకపోయినా, వివాహం అయినా కాకపోయినా, కుమార్తెలకు కుమారులతో సమానమైన హక్కులు ఉంటాయి.
ఫలితం: తండ్రి లేదా సోదరులు మీ సంతకం లేకుండా ఈ పిత్రార్జిత ఆస్తిని అమ్మినట్లయితే, ఆ అమ్మకం చట్టబద్ధం కాదు. మీరు కోర్టుకు వెళ్లి ఆస్తిలో మీ వాటాను తిరిగి పొందవచ్చు లేదా అమ్మకాన్ని రద్దు చేయవచ్చు (Declared invalid) .
3. ఆ ఆస్తి తండ్రి ‘స్వార్జితం’ ( self-acquired’ ) అయితే?
ఇక్కడ నియమం భిన్నంగా ఉంటుంది.
తండ్రి తన సొంత కష్టంతో ఆస్తిని కొనుగోలు చేసినట్లయితే, అతను దానిని ఎవరికైనా అమ్మవచ్చు లేదా బదిలీ చేయవచ్చు.
దీనికి కుమార్తె సంతకం అవసరం లేదు. ఈ విషయంలో కుమార్తె హక్కు కోరలేదు.
అయితే, తండ్రి వీలునామా రాయకుండా మరణిస్తే, అప్పుడు కుమార్తెకు ఆస్తిలో సమాన వాటా లభిస్తుంది.
4. భూమిని ఇప్పటికే అమ్మేసి ఉంటే మీరు ఏమి చేయవచ్చు?
చింతించకండి, ఆస్తిని అమ్మేసినప్పటికీ న్యాయం పొందడానికి మార్గాలు ఉన్నాయి:
Legal Notice : ముందుగా, ఆస్తి కొనుగోలు చేసిన వ్యక్తికి మరియు కుటుంబ సభ్యులకు ఒక లాయర్ ద్వారా నోటీసు పంపండి. “ఈ లావాదేవీ నా ప్రమేయం లేకుండా జరిగింది, నాకు కూడా ఇందులో వాటా కావాలి” అని వారికి తెలియజేయండి.
దావా వేయండి: మీరు సివిల్ కోర్టులో ‘పంపకాల దావా’ (Partition Suit) వేయవచ్చు. ఆస్తి అమ్మకం జరిగిన 12 సంవత్సరాలలోపు మీరు దావా వేస్తే, మీకు మీ హక్కులు లభించే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. కొనుగోలుదారులకు హెచ్చరిక: మీ సంతకం లేకుండా ఆస్తిని కొనుగోలు చేసిన వారికి మొత్తం ఆస్తి లభించదు. కోర్టు తీర్పు ఇస్తే, వారు మీ వాటాను వదులుకోవలసి ఉంటుంది లేదా పరిహారం చెల్లించవలసి ఉంటుంది.
5. గుర్తుంచుకోండి:
మీరు సంతకం చేసేటప్పుడు, అది ‘హక్కుల వదులుదల పత్రం’ (‘Relinquishment Deed’ ) అని నిర్ధారించుకోండి. మీరు ఒకసారి సంతకం చేసి మీ హక్కులను వదులుకుంటే, మళ్లీ వాటిని అడగలేరు.
ఆస్తి చాలా కాలం క్రితం (12 సంవత్సరాల కంటే ఎక్కువ) అమ్మబడి ఉంటే, కేసు గెలవడం కష్టంగా ఉండవచ్చు. కాబట్టి ఆలస్యం చేయవద్దు.
చివరి మాట:
అమ్మాయిలు నిస్సహాయులు కారు, చట్టం మీ పక్షాన ఉంది. ఇంటిపై ప్రేమ ముఖ్యం, కానీ మిమ్మల్ని మోసం చేసినప్పుడు మౌనంగా ఉండకండి. మీ హక్కులను వదులుకోవద్దు.